Συνολικές προβολές σελίδας

Κυριακή, 3 Ιουνίου 2018

ΓΙΑ ΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΗΝΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΜΕΓΑΛΗΣ ΖΕΣΤΗΣ - ΙΟΥΛΙΟΣ 1988


Αποτέλεσμα εικόνας για Γυμνάσιο Αρρένων Δράμας 

Οι πανελλήνιες εξετάσεις της δικής μου «σειράς», σημαδεύτηκαν από τη μεγάλη απεργία των καθηγητών.
Ήταν 1988, ήμουν στην Δράμα, 3ο Λύκειο, στο κτίριο του ένδοξου πάλαι ποτέ Γυμνασίου Αρρένων. Τέσσερις δέσμες, διάλεξα την 3η. Τριτοδεσμίτης, υποψήφιος για τη Νομική Θεσσαλονίκης – αλλά πέτυχα στη Γαλλική Φιλολογία Θεσσαλονίκης με Μ.Ο. 17,25 (ήμουν δέκατος από το τέλος, με 17,25 τότε.. Για φαντάσου). Η Νομική ήθελε τουλάχιστον 0,5 υψηλότερο μέσον όρο για Κομοτηνή και 1 μονάδα υψηλότερο μέσον όρο για Θεσσαλονίκη.  Διάβασμα, άγχος, παπαγαλία, κατανόηση, αγωνία… Εκείνη την «Εξωτερική Πολιτική του Καποδίστρια», τον «Νεοελληνικό Διαφωτισμό» και την απύθμενη μαρξιστική μαλακία του κόκκινου βιβλίου της ιστορίας, τα είχα μάθει κυριολεκτικά όπως ο καλός ηθοποιός το ρόλο του… νεράκι!
Βασική καθηγήτρια των περισσοτέρων μαθημάτων της τρίτης δέσμης η Κα Στέλλα Π. Μεγαλοστέλεχος της Τοπικής Οργάνωσης του ΚΚΕ, όπως και πολλοί καθηγητές μου στο 3ο Λύκειο. Ήμουν αριστούχος με διαφορά. Θυμάμαι, όλες μου οι εκθέσεις ξεκινούσαν με τη μαγική φράση «Ζούμε σε μια καταναλωτική κοινωνία, όπου η πάλη και ο αγώνας των ανθρώπων κτλ κτλ». Το γνωστό ποίημα για να παίρνω καλό βαθμό από την σούπερ αριστερή καθηγήτριά μου. Ήταν καλός άνθρωπος, που μας νοιαζόταν πάρα πολύ, όμως το αριστερό κώλυμά της, μας μεταδόθηκε στον τρόπο σκέψης σαν ιός ιλαράς.
Συμμαθητές μου ο Φίλιππος που πέρασε Ιστορία Αρχαιολογία, ο Κώστας που πέρασε Αγγλική Φιλολογία, και κατόπιν ο συρφετός των κοριτσιών: η Μαρία νηπιαγωγός, η Εριέτα Νομική, η Τόλη Φιλολογία, η μικρή Μαρία Ποιμαντικό και πολλές ακόμη που τις λησμόνησα… 30 χρόνια πέρασαν.
Η απεργία των καθηγητών ήταν μια από τις πιο σκληρές ιστορικά, συνδικαλιστικές μάχες του κλάδου. Ξεκίνησε στις 7 Μαΐου και έληξε στις 23 Ιουνίου -κηρύχθηκε παράνομη και καταχρηστική από τα δικαστήρια. Τα αιτήματα, όπως πάντα γελοία και οικονομικά. Κλασσικός μεταπολιτευτικός συνδικαλισμός, ο ιδρυτής του μπάχαλου, της ασυδοσίας και του μηδενισμού που τον έσπειραν στη γενιά μου τόσο βαθιά που δεν μπορούμε να καταλάβουμε πλέον, μέσα από την καταστροφή που ζήσαμε, τι είναι και τι όχι δημιουργικό.
Ο υπουργός Παιδείας της κυβέρνησης Ανδρέα Παπανδρέου ήταν ο Απόστολος Κακλαμάνης. Αυτός «χρεώθηκε» την πολυήμερη απεργία (37 μέρες κράτησε), καθαιρέθηκε και στις 2 Ιουλίου 1988 υπουργός τοποθετήθηκε ο Γιώργος Παπανδρέου, γιος του πρωθυπουργού, γνωστός έκτοτε και ως Γιωργάκης.
Πολύ διάβασμα… Πολλή αγωνία. Και αφόρητη ζέστη. Μόνη μου παρηγοριά ο κύριος Αλέξανδρος Κορίνης, ο φροντιστής μας… Μας ενέπνεε σιγουριά και ηρεμία. Όσοι πηγαίναμε στα θρανία του περάσαμε σε ΑΕΙ, στην α’ ή στη β΄ επιλογή μας. Λεβέντης.
Ήταν αρκετά μακρύ το διάστημα για να αντέξουμε… Κινδύνευα να χάσω τη μπάλα. Θα έχω να θυμάμαι τη γλυκιά μου δασκάλα των γαλλικών, την  άρτι αποφοιτήσασα από τη Γαλλική Φιλολογία ΑΠΘ εκείνο τον καιρό, την «πιτσιρίκα» στα μάτια όλων Μαρία Τσινεβίδου… Ήμουν ο πρώτος μαθητής της καριέρας της που πήρε Certificat de langue française στο τέλος της Α’ Λυκείου και ο πρώτος επίσης που δυο χρόνια μετά το πτυχίο της γλώσσας θα δοκίμαζε να δώσει πανελλήνιες για Γαλλική Φιλολογία, έστω και ως δεύτερη επιλογή, μετά τη νομική. Η γλυκιά μου και πανέμορφη δασκάλα, με αντιμετώπιζε σαν το μικρό της αδερφάκι… 3ωρο μάθημα κάθε Σάββατο με σοκολάτες, γλυκά, παγωμένους χυμούς και παγωτά… Αχ Μαρία μου… Η πιο γλυκιά παρουσία στην πιο άχαρη χρονιά… Θυμάμαι που η Μαρία δεν μου έπαιρνε χρήματα. Ήμουν το καμάρι της και ουσιαστικά το πρώτο της επαγγελματικό στοίχημα. Ξενυχτούσε για να μου ετοιμάσει δελτία ασκήσεων και ερωτήσεων επί κειμένων του σύγχρονου τότε γαλλικού τύπου. Το μάθημα της Μαρίας και του κυρ Αλέξανδρου ήταν η όαση στην κόλαση της ζέστης εκείνου του καλοκαιριού.
Κάπου λοιπόν στις αρχές Ιουλίου, ο Κακλαμάνης αντικαταστάθηκε από τον υιό Παπανδρέου, με τη μομφή ότι δεν κατόρθωνε να λύσει το πρόβλημα παρά την αυξανόμενη πίεση από κάτω (γονείς και μαθητές) προς τα επάνω (κυβέρνηση). Ήταν για πρώτη φορά Υπουργός ο Γιωργάκης που αργότερα έγινε Γιώργος –ΓΑΠ- και μας κυβέρνησε (πιο πριν διετέλεσε μόνο υφυπουργός Πολιτισμού).
Στις 14 Ιουλίου, εν μέσω καύσωνα, ξεκίνησαν και για εμάς οι πανελλαδικές εξετάσεις! (ολοκληρώθηκαν στις 20 Ιουλίου για τα γενικά μαθήματα και στις 27 Ιουλίου για εμένα στη Θεσσαλονίκη για τα Γαλλικά).
Έζησα μια τεράστια φρίκη. Η θερμοκρασία δεν έπεφτε κάτω από τους 27 βαθμούς Κελσίου ούτε στις 5 το πρωί. Στο εξεταστικό κέντρο ήμασταν από τις 7.00 το πρωί, τα θέματα έρχονταν στις 8.00. Λίγες μέρες πριν τις εξετάσεις ο κυρ Αλέξανδρος μας έδωσε για κάθε μάθημα ένα φυλλάδιο με θέματα sos… 20 sos της ιστορίας… Και έπιασε και τα 4 θέματα. 5 sos στο γνωστό των αρχαίων κι άλλα τόσα στο άγνωστο… Έπιασε το γνωστό κι από το άγνωστο έπεσε μια περικοπή 3 σειρές πιο κάτω από το sos που μας είχε δώσει. Ομοίως στα Λατινικά. Ε, η Έκθεση ήταν εκτός sos… Πλην της Έκθεσης, έγραψα σχεδόν άριστα στα άλλα τρία μαθήματα… Στην Έκθεση έγραψα το καθόλου τιμητικό για την αίγλη μου 12,875… Το όνειρο της Νομικής απομακρυνόταν με τόσο χαμηλό βαθμό… Γαμώ το… Ας όψεται εκείνη η κομμουνιστική εισαγωγή: «Ζούμε σε μια καταναλωτική κοινωνία κτλ κτλ»… Μάλλον θα έπεσα σε εξεταστές που δεν ήταν σαν τη δασκάλα του σχολείου μου. Πέρασα στη Γαλλική Φιλολογία τελικά… Χάρη στη μάνα μου και την αδερφή μου που έκαναν τα αδύνατα δυνατά να κατέβω στη Θεσσαλονίκη να δώσω εξετάσεις. Ήμουν τόσο σίγουρος ότι αρίστευσα στα μαθήματα της δέσμης που θεωρούσα περιττό να χαλάσω το χρόνο μου κατεβαίνοντας στη Θεσσαλονίκη εν μέσω 38 βαθμών Κελσίου υπό σκιάν για να δώσω γαλλικά. Κι όμως… Μανούλα, σ’ ευχαριστώ… Σοφία μου αδερφούλα μου, σου χρωστώ το χαλάρωμα και το ξεμουλάρωμα… Με ξύπνησες με παγάκια και τελικά έδωσα και πέρασα.
Εκείνο το πρωινό της 27ης Ιουλίου 1988 στη Θεσσαλονίκη, ήμασταν 4-5 αγόρια και 200 κορίτσια… Είχα πει και την προσευχή… Έγραψα πολύ πρόχειρα και κυριολεκτικά σε 70 λεπτά έκλεισα την κόλλα μου, την παρέδωσα και βγήκα έξω… Η Σοφία με γύριζε στα αναψυκτήρια, τα εστιατόρια και τις βραδινές ντίσκο της Θεσσαλονίκης… Ααααα… Όλα κι όλα! Ξέδωσα!
Τον καιρό εκείνο, τα ΑΕΙ (και τα ΤΕΙ) θεωρούνταν η απόλυτη πανάκεια. Αν πετύχαινες καθάριζες για 4-5 χρόνια. Ήταν η εποχή που τα πράγματα άρχισαν να ξεχειλώνουν και στα πανεπιστήμια, που τα πτυχία γίνανε σιγουράκι κι ευκολάκι ειδικά για τους αιώνιους φοιτητές. Αν έμπαινες, έβγαινες. Αργά ή γρήγορα έβγαινες...
Η γενιά μου δυσκολεύτηκε να αποκατασταθεί επαγγελματικά… Ήμασταν ευτυχείς ως φοιτητές και δυστυχείς ως απόφοιτοι. Ψάχναμε όλοι μας επαγγελματική αποκατάσταση σύμφωνα με ό,τι σπουδάσαμε… Θυμάμαι το βλέμμα της υπεύθυνης των σχολών/φροντιστηρίων ξένων γλωσσών «Στρατηγάκη» Θεσσαλονίκης, όπου στα 24 μου έδινα συνέντευξη για να με προσλάβουν ως ωρομίσθιο καθηγητή γαλλικών. Κυριολεκτικά χωρίς καμία γνωριμία, χωρίς καμία σύσταση με αντιμετώπιζαν σαν σκουπίδι. Ομοίως και σε δυο τρία συνοικιακά φροντιστήρια της Θεσσαλονίκης… Κατά τα λοιπά ήθελα να κάνω οικογένεια καιμεταπτυχιακές σπουδές… Τα κατάφερα βέβαια όλα, αλλά με αίμα, δάκρυα και ιδρώτα που δεν είχαν καμία σχέση με τις πανελλήνιες της μεγάλης ζέστης, ούτε με την ευκολία των σπουδών της Γαλλικής Φιλολογίας.
Και σήμερα;
30 χρόνια μετά, παντρεμένος με δυο κορίτσια, με 18 χρόνια υπηρεσίας στην πλάτη μου, διορισμένος, τοποθετημένος στην Ξάνθη, ζώντας στην Κω λόγω θέσεως συζύγου, με προσδοκίες για ξεκίνημα διδακτορικού οσονούπω, έχω την αίσθηση του αδικαίωτου… Το βιος μου είναι στη Δράμα, αλλά είναι μάλλον αδύνατο να πάω στην πατρίδα μου…
30 χρόνια μετά κι έχω ένα απύθμενο μίσος στον συνδικαλισμό και ειδικά στους συνδικαλιστές εκπαιδευτικούς. Έρχεται να μας μιλήσει κάποιος συμπαθής συνάδελφος τις παραμονές κάποιων καθηγητικών εκλογών και θέλω να τον βρίσω και να τον μουτζώσω… Δίκαιο ή άδικο το αίσθημά μου, οι πανελλήνιες της μεγάλης ζέστης, δημιούργησαν μέσα μου ένα αίσθημα δικαιοσύνης… «Τι σου φταίνε ρε μαλάκα τα παιδιά;»… Το ίδιο αισθάνομαι σε κάθε απεργία… Απεργούσαν 190 άνθρωποι στο μετρό Αθηνών τις προάλλες και «τιμωρούσαν» μερικά εκατομμύρια φτωχών εργαζόμενων… Η εργατιά και η φτωχολογιά της Αθήνας δεν μπορούσε να πάει στη δουλειά της. Από 190 απεργούς.
Πανελλήνιες εξετάσεις και φέτος… Ο πλέον ανεκδιήγητος σημερινός υπουργός της Παιδείας, ετοιμάζεται λέει να τις καταργήσει… Καγχάζω μπροστά στον αριστερό λαϊκισμό… Ψέμα, αναξιοκρατία, εχθρότητα στην αριστεία και ανεργιοφιλία… Τα 2 μεγάλα ανίψια μου, απόφοιτοι ΑΕΙ και ΤΕΙ, δουλεύουν σε μεγάλη τουριστική επιχείρηση στην Κρήτη σαν δούλοι για μισθό δούλου. 480€ ο ένας, 600€ ο άλλος… Με ένσημα!!!
Τουρισμός: η μεγάλη αυταπάτη. Η μεγάλη χίμαιρα της Ελλάδας.
Καλή τύχη παιδιά…

Υ. Γ. Είμαι συνομήλικος με τον δημοσιογράφο και νομικό της Θεσσαλονίκης Γιάννη Κεσσόπουλο. Πρώτος αυτός, τούτες τις μέρες θυμήθηκε τις "Πανελλήνιες της μεγάλης ζέστης" και έγραψε κάτι στο facebook. Διαβάζοντάς τον μ' έπιασε το μεράκι να θυμηθώ τα δικά μου... 

Πέμπτη, 4 Ιανουαρίου 2018

Περί του ονόματος της FYROM

[Σημαντικό ή ασήμαντο το όνομα των Σκοπίων, εθνικιστές ή όχι οι Έλληνες των μεγάλων συλλαλητηρίων του 1992, λάθος ή σωστή η υποχώρηση για σύνθετη ονομασία με τον όρο Μακεδονία και προσδιορισμό, τούτο το κείμενο έχει πολύ βαριές υπογραφές για να το παραβλέψω. Τουναντίον το παραθέτω...]

"Οι υπογραφόμενοι θεωρούμε υποχρέωση μας τόσο απέναντι στην ιδιαίτερη πατρίδα μας την Ελλάδα, όσο και απέναντι στη μεγαλύτερη πατρίδα μας την Ευρώπη, να απευθυνθούμε σε εσάς και να θέσουμε υπόψη σας τα ακόλουθα.
Σας είναι ασφαλώς γνωστή η προσπάθεια που άρχισε παλιότερα και συστηματοποιήθηκε μετά το 1944 με την ίδρυση, στο πλαίσιο της Ομοσπονδιακής Λαϊκής Δημοκρατίας της Γιουγκοσλαβίας, ενός ομοσπονδιακού κρατιδίου υπό το όνομα “Δημοκρατία της Μακεδονίας” με αποκλειστικό στόχο, τότε και τώρα, την αμφισβήτηση των ελληνικών συνόρων εντός των οποίων περικλείεται η ελληνική Μακεδονία, ως περιοχή της Βόρειας Ελλάδας με πρωτεύουσα τη Θεσσαλονίκη, κατοικούμενη από αμιγώς ελληνικό πληθυσμό.
Μέχρι σήμερα η αυθαίρετη χρήση της ιστορικής ονομασίας “Μακεδονία” από το ομόσπονδο κρατίδιο των Σκοπίων, αποτελούσε τυπικά τουλάχιστον, εσωτερική υπόθεση της Γιουγκοσλαβίας. Από τη στιγμή όμως που θα συμβεί να αναγνωριστούν το Σκόπια ως χωριστά κυρίαρχο κράτος, υποκείμενο του διεθνούς δικαίου και αποκτήσουν έτσι διεθνή υπόσταση ως “Μακεδονία” η επιβουλή κατά της Ελλάδος καθίσταται κατάφωρη και αναπόφευκτη.
Διότι αυτό το νέο κράτος με το όνομα “Μακεδονία”, καθώς δεν καλύπτει το σύνολο, αλλά μέρος μόνο του γεωγραφικού χώρου τον οποίο υποδηλώνει το όνομα του, θα τείνει, τόσο αντικειμενικά, όσο και υποκειμενικά να λειτουργεί ως “εθνικό κέντρο”, πράγμα που συνεπάγεται “δυνάμει” εδαφικές διεκδικήσεις σε βάρος των γειτονικών κρατών, καλλιεργώντας έτσι τον αλυτρωτισμό στους κατοίκους του, παρά το ότι αυτοί διαφέρουν εθνολογικά (είναι Σλάβοι, Αλβανοί και Τούρκοι) από τους κατοίκους της ελληνικής Μακεδονίας.
Η ειρήνη στα Βαλκάνια προϋποθέτει το σεβασμό των συνόρων.
Η χρήση ονομασίας “Μακεδονία” από ένα αναβαθμισμένο πλέον σε ανεξάρτητο κράτος των Σκοπίων συνιστά απροκάλυπτη αμφισβήτηση των ελληνικών συνόρων, μια αμφισβήτηση που δεν εκτοπίζεται και δεν εξουδετερώνεται ούτε με διεθνή σύμφωνα ούτε με συνταγματικές διατάξεις.
Με το σφετερισμό και την ιδιοποίηση της ονομασίας “Μακεδονία” τα Σκόπια – αν το κράτος τους τύχει της αναγνώρισής σας – δημιουργούν ένα πλάσμα (fiction), το οποίο θα δηλώνει καθημερινά στη διεθνή κοινότητα και καλλιεργεί στους κατοίκους του, ως “εθνικό όραμα”, την προοπτική μιας “ενιαίας Μακεδονίας”, τμήμα της οποίας θεωρείται και η λεγόμενη “Μακεδονία του Αιγαίου” – όπως σκοπίμως και μονίμως αποκαλούν την ελληνική Μακεδονία – με στόχο το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, μιας πόλης που κατοικείται 100% από Έλληνες.
Τέτοια ήταν, άλλωστε, καθώς το μαρτυρούν πάμπολα στοιχεία, η προοπτική που αρχικά., όταν το 1944 ο Τίτο ίδρυσε το ομόσπονδο κρατίδιο της “Μακεδονίας” και κατασκεύασε αντίστοιχη “εθνότητα”.
Εν όψει όλων των ανωτέρω η εκ μέρους της Ευρωπαϊκής Κοινότητας τυχόν αναγνώριση του κράτους των Σκοπίων με την ονομασία “Μακεδονία” θα αποτελούσε επίσημη αμφισβήτηση των συνόρων της Ελλάδας και συνακόλουθα βαρύτατο πλήγμα κατά ενός μέλους της Κοινότητας. Ο ελληνικός λαός – αυτό έδειξαν και οι 1.000.000 διαδηλωτές που ξεχείλισαν τους δρόμους της μακεδονικής πρωτεύουσας, της Θεσσαλονίκης, στις 14 Φεβρουαρίου, δεν ξέρουμε κατά πόσο θα μπορέσει να παραμείνει απαθής μπροστά σ’αυτήν την απειλή κατά της εθνικής του υπόστασης και της εδαφικής του υπόστασης και της εδαφικής του ακεραιότητας.
Ελπίζουμε ότι θα θελήσετε να λάβετε υπόψη σας όσα θεωρήσαμε σκόπιμο, όχι από απλή ευαισθησία, αλλά ως ηθική, νομική και πολιτική υποχρέωση μας, να θέσουμε υπόψη σας. Για μας η ψυχή μας είναι το όνομά μας".
Ανοιχτή Επιστολή στην Ε.Ο.Κ. Μάρτιος 28, 1992
Υπογράφουν: Οδυσσέας Ελύτης, Μελίνα Μερκούρη, Γιάννης Γεωργάκης, Ελένη Γλύκαντζη Άρβελέρ, Δημήτρης Τσάτσος, Αριστόβουλος Μάνεσης

Για τον προβληματισμό μας, και για τον υφέρποντα εθνικισμό μας, καταθέτω 5 διαφορετικές ιστορίες, σχετικά:

Α) Ο Νικόλαος Γκρούγιος, Έλληνας ήρωας του ελληνοϊταλικού από το δίγλωσσο χωριό Αχλάδα του νομού Φλώρινας, σκοτώθηκε στην Εαρινή Επίθεση των Ιταλών. Προς τιμήν του, υπάρχει το όνομά του σε επιτύμβια στήλη στην Αχλάδα... Κατά τη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου και κυρίως λόγω της έκβασής του, η οικογένειά του έφυγε σε γιουγκοσλαβικά εδάφη. Ο γιός του Γκρούγιου έκανε οικογένεια εκεί, αποκτώντας μέρα με τη μέρα σλαβομακεδονική συνείδηση, ενώ ο εγγονός του ήρωα του ελληνοϊταλικού μετώπου είναι ο Νίκολα Γκρούεφκσυ, ο εθνικιστής πρώην πρωθυπουργός…

Β) Στην περιοχή της Αλμωπίας, υπάρχει το χωριό Λουτράκι. Είναι πιο γνωστό με το σλαβικό του όνομα «Πόζαρ» (Ποζάρεβατς). Το ελληνικό κράτος μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή εγκατέστησε σε όλα τα γύρω χωριά Πόντιους πρόσφυγες. Εκεί γεννήθηκε και έζησε ένα ευσεβέστατο παλληκάρι που όραμά του είχε να γίνει παπάς. Χειροτονήθηκε στη Μητρόπολη Φλώρινας. Πνευματικός του πατέρας ο ελληναράς και αυστηρός ασκητικά μητροπολίτης, μακαριστός Αυγουστίνος Καντιώτης. Το όνομα του χειροτονημένου ιερέα ήταν π. Νικόδημος Τσαρκνιάς. Ο Νικόδημος ήταν δίγλωσσος (μιλούσε ελληνικά και «μακεντόνσκυ» - βουλγαρικά) και το έκρυβε από τον Αυγουστίνο. Ο Αυγουστίνος, πιστός στις ιδεολογικές αρχές του μετεμφυλιακού αθηναϊκού κράτους για φυλετική καθαρότητα, δεν αναγνώριζε πουθενά την ύπαρξη των δίγλωσσων, θεωρώντας ότι όποιος μιλά «βουλγαρομακεντόνσκυ» είναι ανθέλληνας. Ο Αυγουστίνος, έκανε τα πάντα για το ποίμνιό του. Μέχρι και συνοικισμό για τους Τσιγγάνους έφτιαξε (Νεοφώτιστα Φλώρινας), φτάνει να βαπτίζονταν και να κατηχούνταν. Όταν αντελήφθη ότι ο Νικόδημος ήταν δίγλωσσος, τον έδιωξε. Ο Νικόδημος, πιο απελευθερωμένος, κατέφυγε στη Μητρόπολη Πολυανής και Κιλκισίου όπου σε ελάχιστο χρονικό διάστημα έφτιαξε μια υποδειγματική ενορία, κατά τα καντιωτικά πρότυπα. Τρομερά ασκητικός και πιστός άχρι θανάτου… Είχε ένα ελάττωμα. Στην επιμνημόσυνη δέηση για τον Μακεδονικό Αγώνα, αρνούνταν να παραστεί. Έτσι το μνημόσυνο που γινόταν κατ’ έτος, το τελούσε είτε ο δεύτερος ιερέας της ενορίας του Αγίου Αθανασίου (έτσι λέγεται το μεγαλοχώρι των 6000 κατοίκων όπου ιερουργούσε), είτε ιερέας άλλου χωριού. Το 1992 μέσω των εφημερίδων «Απογευματινή» και «Ελεύθερος Τύπος» στήθηκε πλεκτάνη και φωτομοντάζ ότι τάχα ο Νικόδημος έκανε σεξ με ομοφυλόφιλο παρτενέρ κι ότι φωτογραφιζόταν γυμνός. Στημένη δουλειά της ΚΥΠ… Ο Νικόδημος ήταν υπερβολικά ζηλωτής και ασκητικός και ουδέποτε είχε δώσει δικαίωμα για να κατηγορηθεί. Ήταν πρόδηλο το φωτομοντάζ διότι τα λεπτά ασκητικά του χέρια είχα αντικατασταθεί από τα χέρια κάποιου μπρατσαρά. Ο νεοτοποθετηθ
είς τότε μητροπολίτης Κιλκισίου, μάλλον απεδέχθη τη συναλλαγή και τον καθαίρεσε. Η ανεντιμότητα σε όλο της το μεγαλείο. Σήμερα ο Νικόδημος ανήκει στη «Μακεντόνικη» Εκκλησία και ιερουργεί σε ναό και μοναστήρι που έφτιαξε ο ίδιος του στο Λουτράκι…

Γ) Ο Μακεδονομάχος καπετάν Κώττας Χρήστου… Σλαβόφωνος… Επαναστάτησε εναντίον των Τούρκων ως Έλληνας. Εντάχθηκε ως αρχηγός ανταρτικής ομάδας στην Εσωτερική Μακεδονική Επαναστατική Οργάνωση με αρχηγούς τους κομιτατζήδες Λαζάρ Ποπτράικωφ και Αθανάς Πετρώφ. Συγκρούστηκε αργότερα μαζί τους διότι επηρεάστηκε πάρα πολύ από τον Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη, ο οποίος τον όρισε ως προστάτη όχι των Ελλήνων, αλλά των Ορθοδόξων, από τους Βούλγαρους Εξαρχικούς και τους Τούρκους. Υπ’ όψιν ότι το Οικουμενικό Πατριαρχείο είχε καταδικάσει τον εθνοφυλετισμό από το 1872 και έτσι προσπαθούσε να κρατήσει ισορροπίες ανάμεσα στις εθνικές ομάδες των χριστιανών. Ο καπετάν Κώττας πολέμησε για λογαριασμό της ελευθερίας των Χριστιανών υπό το Οικουμενικό Πατριαρχείο όσο κανένας. Επαναλαμβάνω, δεν μιλούσε Ελληνικά. Συνελήφθη από τους Τούρκους στο Μοναστήρι και καταδικάστηκε σε θάνατο δι’ απαγχονισμού. απαγχονισμός του αποφασίστηκε για το πρωινό της 27ης Σεπτεμβρίου του 1905. Απαίτησε να του φέρουν Έλληνα ορθόδοξο ιερέα που τον μετάλαβε και στη συνέχεια οδηγήθηκε στην πλατεία Ατ Παζάρ της πόλης του Μοναστηρίου. Κατά τη διαδρομή έως την πλατεία ο Κώττας Χρήστου, σε μια απέλπιδα προσπάθεια, ξέφυγε από τους φρουρούς του και διέφυγε στα στενά σοκάκια της πόλης. Ακολούθησε τεράστια κινητοποίηση των Οθωμανικών δυνάμεων και ανθρωποκυνηγητό στους δρόμους της πόλης και τελικά συνελήφθη. Οδηγήθηκε τελικά στην πλατεία Ατ Παζάρ και εκεί ο Κώττας απαίτησε να του λύσουν τα χέρια. Ανέβηκε μόνος του στο ικρίωμα και αποφασισμένος κλώτσησε μόνος του το υποπόδιο, αφού φώναξε για τελευταία φορά:

«Ντα ζίβι Γκρίτσια!» Αυτή η φράση του ήταν στο ιδιόλεκτο των βουλγαρομακεντόνσκυ και σημαίνει «Ζήτω η Ελλάς»…
Σήμερα, όσοι έχουν «Μακεντόνικη» εθνική συνείδηση, έχουν μάθει να μισούν τον Μητροπολίτη Καστοριάς Γερμανό Καραβαγγέλη και τον καπετάν Κώττα, ενώ λατρεύουν όλους τους Βούλγαρους αντάρτες, Γκότσε Ντέλτσεφ, Σαντάνσκυ, Μήτρο Βλάχο, Κοκάρεφ, Τσακαλάρωφ κτλ.

Δ) Ήταν πελάτης στο βιβλιοπωλείο μου ο Ζόραν Βρανισκόφσκι… Εκλεκτός φοιτητής της Θεολογικής Σχολής Θεσσαλονίκης, μεταπτυχιακό πρωτοπαλλίκαρο του Νικολάου Ματσούκα, του κορυφαίου δογματολόγου της Ορθόδοξης Θεολογίας. Η διατριβή του είχε ως θέμα «Η ενότητα της Εκκλησίας και τα Σύγχρονα Εκκλησιολογικά Προβλήματα». Ο Ζόραν ήταν λεβέντης… Φοβερός θεολόγος και πολύ καλό μυαλό. Είχε σπουδάσει παλιότερα στα Σκόπια μηχανικός. Έγινε παπάς το 1998 με το όνομα Ιωάννης (Γιόβαν) και κατόπιν μητροπολίτης Βέλες (αρχαία επισκοπή Βελεσσών – εκ του όρους Μπέλες) στη σχισματική «Μακεντόνικη» Εκκλησία. Όσες φορές ήρθε στο βιβλιοπωλείο μου, του την έπεφταν με το χυδαιότερο τρόπο οι ελληναράδες Χριστιανοί πελάτες μου, σε βαθμό αγένειας και ασέβειας προς κληρικό. Πάντοτε ήταν ετοιμόλογος και ευγενέστατος. Υποστήριζε ότι είναι Ορθόδοξος Χριστιανός πάνω απ’ όλα… Εθνικά, πιεζόμενος να αυτοπροσδιοριστεί, απαντούσε ότι ήταν Σλάβος Μακεδόνας και ότι δεν μπορεί να διαπραγματευτεί κάποια άλλη εθνική ιδιότητα για τον εαυτό του, για να αισθανθεί εν Χριστώ αδελφός με κάθε Έλληνα Μακεδόνα… Το 2005, ήρθε σε επαφή με το Πατριαρχείο Σερβίας (την κανονική δικαιοδοτική εκκλησιαστική αρχή των Σκοπίων) και το Πατριαρχείο Σερβίας μαζί με το Φανάρι τον αναγνώρισαν ως Κανονικό Αρχιεπίσκοπο Αχρίδος… Τότε ξεκίνησε ένας τρομερός διωγμός εναντίον του από την κυβέρνηση της FYROM… Κατασκευάστηκαν κατηγορίες και φυλακίστηκε για χρόνια με την κατηγορία της κατάχρησης!!!! Με παρέμβαση του Βλαδίμηρου Πούτιν και του Πατριαρχείου Ρωσίας αποφυλακίστηκε (καλά μιλάμε, κράτος δικαίου και καλά η FYROM…). Τελικά ο Ιωάννης σήμερα είναι Βαρδαρινός ή Σλαβομακεδόνας; Και φανταστείτε ότι λατρεύει την Ελλάδα και τη Μητρόπολη Θεσσαλονίκης που είτε επί των ημερών του Παντελεήμονος Β’ είτε επί Ανθίμου, τον αγκάλιασε και τον φιλοξένησε και τον σπούδασε στα θεολογικά γράμματα.

Ε) Ο πληθυσμός της FYROM είναι συνονθύλευμα εθνικό. 200.000 πολίτες της έχουν βουλγαρικό διαβατήριο. 450.000 πολίτες της αυτοπροσδιορίζονται ως Αλβανοί. Μέσα στους υπόλοιπους υπάρχουν δεκάδες χιλιάδες ελληνογενείς και ελληνόφωνοι. Και βέβαια σλάβοι, σερβογενείς… Όλοι αυτοί, αν εμείς λειτουργήσουμε διαιρετικά απέναντί τους, μπορεί σε βάθος χρόνου να αλληλοφαγωθούν μεταξύ τους. Αντίθετα, αν ασκήσουμε, με όπλο την πολιτιστική παράδοση της Ορθόδοξης Εκκλησίας, στοιχειώδη πολιτική αγκαλιάς, σε βάθος 2 γενεών θα τους έχουμε εγκολπωθεί… Μήπως η λογική των συλλαλητηρίων, δεν αποτελεί την καλύτερη λύση;
Πριν λίγες μέρες, ανήμερα Θεοφάνεια στον Κεράτιο κόλπο στην Πόλη, οι βουτηχτές του σταυρού, έβγαλαν μέσα από τα μαγιό τους ελληνική σημαία (στην τουρκική επικράτεια, στο κέντρο της μεγαλύτερης τουρκικής πόλης) και ενώ ψαλλόταν το απολυτίκιο των Θεοφανείων, άρχισαν να πορώνονται ουρλιάζοντας με τον ελληνικό εθνικό ύμνο… Πόσο χριστιανικό ήταν άραγε αυτό που έκαναν; Πόση σχέση είχε με τα Θεοφάνεια και τον αγιασμό; Και βέβαια, οι ίδιοι οι βουτηχτές, δεν μένουν στην Πόλη… Μετά από λίγο πήραν τα λεωφορεία και για να επιστρέψουν στην Ελλάδα… Πήγαν στα Θεοφάνεια του Οικουμενικού Πατριαρχείου συμπεριφερόμενοι ως οπαδοί του Ολυμπιακού όταν παίζει μπάσκετ ή ποδόσφαιρο με τη Μπεσίκτας και τη Γαλατά Σεράι… Κρίμα… 


Είμαστε τελικά αρκετά εθνικιστούληδες… Ελληνοκωλόπαιδα!

Τετάρτη, 29 Νοεμβρίου 2017

ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ ΑΚΑΤΗΧΗΤΩΝ ΣΤΟ FACEBOOK



Βρέθηκα για καφέ με παρέα γνωστών και μη.
Στην κουβέντα πάνω άρχισε ένας να μας λέει για τα Απόκρυφα Ευαγγέλια, πως ο Χριστός είχε σύζυγο την Μαρία την Μαγδαληνή και πως η Εκκλησία με την Α΄ Οικουμενική πέταξε όλα τα ευαγγέλια που έλεγαν την αλήθεια και προώθησε τα τέσσερα που ξέρουμε. Ο τύπος ανήκε σε μια θεοσοφική ομάδα που ανακατεύει τον Χριστό με τον Πυθαγόρα και τον Κρίσνα και υπόσχεται θέαση της προηγούμενης ζωής... Άρχισα να του εξηγώ πως τα ευαγγέλια που λέει είναι ψευδεπίγραφα, πως γράφτηκαν πολύ αργότερα, τον 3ο και τον 4ο αιώνα μ.Χ. από γνωστικούς για την διάδοση των ιδεών τους, πως ξέρουμε ότι για τον ιστορικό Ιησού δεν έχουν ιδέα, μιας και αγνοούν ακόμη και την τοπογραφία του ιστορικού Ισραήλ, τα έθιμα της εποχής και τις ιστορικές συνθήκες της ζωής του, είναι δηλαδή ανιστόρητα και αγεωγράφητα. Εξάλλου, κανείς δεν παραπέμπει σ' αυτά, ούτε καν οι αιρετικοί του 2ου αιώνα όπως ο Μαρκίων.
-"Ποιος τα λέει αυτά; Oι παπάδες;"
-"Ποιοι παπάδες ρε άσχετε;" του απάντησα, "αυτά τα λένε οι Γερμανοί θεολόγοι, ο Χάρνακ, ο Στράους που είναι μάλιστα αρνητές... και ο Γάλλος Ερνέστος Ρενάν"!
Ο συνομιλητής μου με κοίταζε με απορία. Φαίνεται πως είχα ραγίσει το στέρεο οικοδόμημα της διδαχής του παντελώς αγράμματου δασκάλου του. Και ενώ ετοιμαζόμουν να κάνω μπάσιμο με ιεραποστολική φόρα, πετάει την εξής κουβέντα:
-"Εγώ τόσα χρόνια, στο μάθημα των θρησκευτικών και στην εκκλησία που ήμουν, πρώτη φορά ακούω τέτοια που μου λες"...
Κάπου εκεί τα πήρα στο κρανίο εντελώς και έχασα κάθε ψυχραιμία... Κακό για την αστική μου παιδεία!
Εμ, έτσι είναι. Αφού οι θεολόγοι, το παπαδαριό και το εντελώς χαζό και καταθλιπτικό χριστεπώνυμο πλήρωμα που πάει στην Εκκλησία για να πάρει αντίδωρο και να την καταβρεί με τα βιώματά του, είναι απόντες από κάθε δημόσιο ή προσωπικό διάλογο και κάθονται για να τα λένε μονάχα μεταξύ τους, ενώ ο λόγος των περισσοτέρων άπτεται των εμπειριών γερόντων και εφάπτεται των μπουρδολογιών προφητειών του γέροντά τους παραψυχολογίζοντας ασύστολα, για να 'ναι "βιωματικός". Το κακό δε με την παϊσιάδα έχει παραγίνει. Βιώματα, μπουρδοπροφητείες και συναισθηματική άνεση προσφέρουν κι άλλοι και μάλιστα πιο άμεσα. Κρισναμούρτηδες, Γιαχωβάδες, Πεντηκοστιανοί, χρυσαυγήτες, δωδεκαθεϊστές, χλαμυδόπληκτοι και λογιών λογιών έξυπνοι ηλίθιοι... "Θα την πάρουμε την Πόλη, για να σφίξουνε οι κώλοι", που λέει και ο Τζίμης Πανούσης... Διότι αν είσαι Έλληνας και Ορθόδοξος, τελείωσες, καθάρισες, είσαι άγιος, σωσμένος, αρχηγός, και ... τρία αυγά Τουρκίας!
Περιμένω να δω πότε θα βγούμε από το καβούκι μας ως Εκκλησία και θα συζητήσουμε με τους ανθρώπους γύρω μας, βάζοντας στοπ στην διαρκή εκκλησιαστική και λειτουργική μας κατάθλιψη, σταματώντας επιτέλους την κατηχητική μας εμμηνόπαυση...

(Περιδιαβαίνοντας το facebook)

Παρασκευή, 3 Νοεμβρίου 2017

Ένα νόημα στη ζωή: "Ο Θεός είναι μόνον αγάπη"

Fr. Roger, de Taizé Ο Θεός είναι μόνον αγάπη (Dieu ne peut qu’ aimer, Ed. Atelier et Presses  de Taizé, France 2001), μτφ Πέτρος Ανδριώτης (2010), επιμέλεια Δήμητρα Κούκουρα, εκδ. Μπαρμπουνάκη, σελ. 105, Θεσσαλονίκη 2015.
           
Olivier Clément, Ταιζέ, Ένα νόημα στη ζωή (Taizé, Un sens à la vie, Ed. Atelier et Presses  de Taizé, France 1997), μτφ Καίτη Χιωτέλλη, Εκδ. Μαΐστρος, σελ. 96, Αθήνα 2015.

          Ζώντας σε εποχές ομολογιακής αγριάδας, η ανάγνωση βιβλίων με θέμα την εν Χριστώ αγάπη, τη συνύπαρξη, το διαχριστιανικό διάλογο και την οικουμενικότητα του Χριστιανισμού, σε κάνουν κατ' αρχήν να αισθάνεσαι παράξενα. Μετά το πέρασμα λίγων σελίδων, η αίσθηση ότι “μάλλον εδώ βρισκόμαστε” αρχίζει και σε διακατέχει. Το να εκφραστείς δημόσια όμως παραμένει ένα στοίχημα. Και ασφαλώς δεν είναι η ομπρέλα της Σύναξης ή του προσωπικού σου ιστολογίου που πρέπει να σου δώσει θάρρος, όσο εκείνη η αγανάκτηση που νιώθεις συχνά όταν διαπιστώνεις ότι εντός της Εκκλησίας υπάρχουν σοβαροί άνθρωποι, καλλιεργημένοι και ευαίσθητοι κληρικοί, θεολόγοι και απλοί πιστοί οι οποίοι όμως προτιμούν να ασχολούνται με την τέχνη, τη λογοτεχνία ή ακόμη και την ακαδημαϊκή θεολογία αλλά με τρόπο επιμελημένα δυσνόητο, παρά να έρθουν σε οποιαδήποτε επαφή με τους θεμελιοκράτες, τους παραδοσιοκράτες και τους έξαλλα φωνασκούντες, ομολογιακά ορθόδοξους επισκόπους ιερείς και λαϊκούς που κυριολεκτικά ουρλιάζουν για μια πούρα ορθοδοξία που είτε είναι λάθος, είτε δεν υπήρξε ποτέ. Περιττό να σχολιαστεί μετά απ' αυτά η ποιότητα της κατήχησης και της διαποίμανσης του λαού.
          Κι όμως στα πρώτα αποστολικά χρόνια, αντίστοιχη και πιο έντονη αγριάδα κυριαρχούσε από τους Ιουδαιοχριστιανούς που απαιτούσαν από όλους τους εξ εθνικών χριστιανούς την τήρηση του ιουδαϊκού νόμου και την περιτομή. Το παράδειγμα του αποστόλου Παύλου στην εποχή αυτή φαντάζει ως η απάντηση στις φοβίες και τις αναστολές τις οποίες περιγράψαμε παραπάνω. Φώναξε, τσακώθηκε (ακόμη και με τον Πέτρο) κήρυξε, επισκέφθηκε εκκλησίες και ουδόλως κάθισε στη βολή του.
          Τούτες οι γραμμές γράφονται κατά τις ημέρες που ξεκίνησε τις εργασίες της η Μεγάλη και Αγία Σύνοδος των Ορθοδόξων Εκκλησιών στην Κρήτη, ύστερα από τη μελέτη δυο μικρών πλην εξαιρετικών σε λόγο και μαρτυρία βιβλίων, αυτών του αδερφού Ροζέ Ο Θεός είναι μόνον αγάπη (εκδ. Μπαρμπουνάκη) και του Ολιβιέ Κλεμάν Ταιζέ, ένα νόημα στη ζωή (εκδ. Μαΐστρος).
          Κατ' αρχήν μιλούμε για την αδελφότητα του “Ταιζέ”, μια μοναστική κοινότητα ρωμαιοκαθολικών μοναχών που ιδρύθηκε από τον ελβετικής καταγωγής αδερφό Ροζέ μεσούντος του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, από μόνη την πεποίθηση ότι πρέπει να βοηθηθεί ο κόσμος που δοκιμαζόταν είτε διωκόμενος άμεσα από τους ναζί, είτε για λόγους αδερφικής συμπαράστασης στην πείνα και τον ανθρώπινο πόνο. Ο οικισμός του Ταιζέ, ένα μικρό χωριό που βρίσκεται σχεδόν πάνω στο πάλαι ποτέ σύνορο της γερμανοκρατούμενης Γαλλίας με την “ελεύθερη” νότια Γαλλία της κυβέρνησης του Βισύ, προσέφερε το κατάλληλο μέρος για να δραστηριοποιηθεί ο “ανήσυχος” αδερφός Ροζέ που είχε ως τάμα την διακονία κάθε αναγκεμένου, ακόμη και αλλοεθνή ή αλλόδοξου αδερφού.
Μετά το τέλος του πολέμου, ο αδερφός Ροζέ αφενός οργάνωσε τη μοναστική αδελφότητά του, αφετέρου δραστηριοποιήθηκε στην ίδρυση παράλληλου συλλόγου για τη φροντίδα είτε στο ορφανό από τον πόλεμο παιδί, είτε ακόμη και στον αδύναμο αιχμάλωτο Γερμανό. Από το 1949 οι αδελφοί της μοναστικής κοινότητας άρχισαν να αυξάνονται, ενώ ο ηγούμενος αδερφός Ροζέ συνέγραψε τον περίφημο πνευματικό κανόνα της κοινότητας εκφράζοντας για τους αδελφούς του το “ουσιώδες που επιτρέπει την κοινοτική ζωή”.
Η μοναστική κοινότητα του Ταιζέ σήμερα αποτελείται από μια εκατοστή περίπου αδελφών, ρωμαιοκαθολικών αλλά και προτεσταντών διαφόρων παραδόσεων, προερχομένων από δεκάδες κράτη. Στα μάτια ενός απροκατάληπτου χριστιανού, η κοινότητα αυτή φαντάζει ως μια χειροπιαστή προσπάθεια έμπρακτης συμφιλίωσης μεταξύ διηρημένων χριστιανών και λαών. Τούτη την κοινότητα ως πραγματικό νόημα ζωής περιγράφει ο μακαριστός ορθόδοξος θεολόγος της δύσης Ολιβιέ Κλεμάν στο μικρό πλην μεγαλειώδες πόνημά του: «Η ίδρυση του Ταιζέ συγγενεύει με τον οικουμενισμό στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, έναν οικουμενισμό βιωμένο ως αμοιβαία διακονία, ως ελπίδα αξεχώριστη από την προσευχή και την αγάπη. Η κοινότητα μεγάλωσε, χωρίς προμελέτη, σαν ένας ζωντανός οργανισμός, μαγιά που ζυμώνει λίγο λίγο το φύραμα της ιστορίας. (…) Στο Ταιζέ, άνθρωποι νέοι, γεμάτοι ζωή, ελευθερώνονται από τις ειδωλολατρείες του κόσμου τούτου, ώστε να είναι διαθέσιμοι για τον Θεό και για όλα αυτά τα νιάτα στα οποία προσφέρουν μια φιλία ανιδιοτελή. Βρίσκονται εδώ «χωρισμένοι απ’ όλους και ενωμένοι με όλους» (Κλεμάν σελ. 14-15). Στο Ταιζέ, οι μοναχοί αν και ανήκουν σε διάφορες ομολογίες εντούτοις ζουν με τη βεβαιότητα της μίας και αδιαίρετης Εκκλησίας, ζουν και εργάζονται μαζί διότι έχουν την πεποίθηση ότι ο Χριστός καταρρίπτει κάθε διαχωριστικό τείχος. Λέει χαρακτηριστικά ο Κλεμάν «οι σημερινοί νέοι έχουν κουραστεί ν’ ακούν λόγους, διψούν για γνησιότητα. Είναι μάταιο να τους μιλά κανείς για κοινωνία αν δεν μπορεί να τους δείξει ένα χώρο όπου αυτή η κοινωνία αναπτύσσεται. Έναν χώρο όπου σε δέχονται όπως είσαι, χωρίς να σε κρίνουν, όπου δεν σου ζητούν δογματικό διαβατήριο, χωρίς να κρύβουν ωστόσο πως συγκεντρώνονται γύρω από τον Χριστό και πως ένας δρόμος αρχίζει εκεί για όποιον το θέλει. Στο Ταιζέ ανακαλύπτει κανείς ένα χριστιανισμό μεταϊδεολογικό» (Κλεμάν σελ. 16).
Ο ιστορικός ηγούμενος της αδελφότητας, ο αδερφός Ροζέ, στο μικρό βιβλίο του που εξέδωσαν οι εκδόσεις Μπαρμπουνάκη, δίνει με μικρά κεφάλαια / κείμενα (2-3 σελίδες έκαστο) τη μαρτυρία τούτου του αγώνα. Και μόνη η κεφαλαιοποίηση του μικρού του βιβλίου είναι δηλωτική της μαρτυρίας του: «Υπάρχουν άραγε πραγματικότητες που κάνουν ωραία τη ζωή;», «Το μυστήριο της παρουσίας», «Ο Θεός μας αγαπά με μια αιώνια αγάπη»,  «Η πνοή μιας εμπιστοσύνης», «Θεραπεία καρδιάς», «Ο Θεός προσφέρει μόνον την Αγάπη», «Ελπίδα κοινωνίας», «Από την αμφιβολία στην ταπεινή εμπιστοσύνη».
Τα κείμενα του μακαριστού πλέον πατρός Ροζέ διακρίνονται από απλότητα. Η ουσιαστική σημασία τους όμως βρίσκεται στην πρόδηλη διάθεση για διαρκή μαρτυρία, στην αίσθηση της μόνιμης εκκλησιαστικής αποστολής. Η συνεχής έκφραση της προσωπικής εμπειρίας του μακαριστού πατρός, δίνει αυτήν την χειροπιαστή δύναμη στο μικρό τούτο βιβλιαράκι: «Ανατροπές του ευαγγελίου στη ζωή μας: δια του Αγίου Πνεύματος, ο Χριστός έρχεται να διεισδύσει σε αυτό που μας ανησυχεί. Κατορθώνει το ακατόρθωτο, σε σημείο που τα σκοτάδια μπορεί να φωτιστούν με την παρουσία Του. Όταν πυκνώνει η νύχτα, η αγάπη του Χριστού γίνεται φωτιά. Πυρακτώνει τα κάρβουνα που ήταν αναμμένα κάτω από τη στάχτη. Χριστιανοί όπως ο άγιος Ιωάννης του Σταυρού ή η αγία Θηρεσία της Άβιλα ξεκίνησαν αρκετά αργά μια νέα ζωή πίστης. Μιλούν για φωτιά που άναψε με όλα τα αγκάθια του παρελθόντος τους. (…) Δεν γνωρίζω αν μπορώ να δείξω το δρόμο προς τον Θεό. Αλλά, στην προχωρημένη ηλικία που βρίσκομαι, μπορώ να μιλήσω για την προσωπική εμπειρία που σημάδεψε ολόκληρη τη ζωή μου. Όταν ήμουν νέος, για πολλά χρόνια παρέμενα ακίνητος από φυματίωση των πνευμόνων, που παρατάθηκε λόγω μιας σοβαρής υποτροπής. Είχα το χρόνο να διαβάσω, να στοχαστώ, και να ανακαλύψω το κάλεσμα του Θεού: μια αποστολή που θα μπορούσε να διαρκέσει όλη τη ζωή. Όταν ο θάνατος φαινόταν πως πλησίαζε, το προαισθανόμουν: περισσότερο από το σώμα, αυτό που καταρχάς έχει ανάγκη θεραπείας είναι το εσωτερικό του εαυτού μας. Και η θεραπεία της καρδιάς έγκειται πριν απ’ όλα σε μια ταπεινή εμπιστοσύνη στον Θεό. Τα χρόνια της αρρώστιας μού επέτρεψαν να καταλάβω πως η πηγή της ευτυχίας δεν βρίσκεται ούτε στα πολύτιμα δώρα, ούτε στις μεγάλες ανέσεις, αλλά στην ταπεινή δωρεά του εαυτού μας, για να μπορούμε να κατανοούμε τους άλλους με την καλοσύνη της καρδιάς. Σιγά-σιγά, αντιλήφθηκα ότι και από μικρά παιδιά ή νέους ταπεινωμένους είναι δυνατό να αποδεσμευθούν δημιουργικές δυνάμεις. (…) Ο Θεός μας δίνει τη δυνατότητα να αναγεννηθούμε εν Αυτώ, όταν υποδεχόμαστε μέσα μας την εμπιστοσύνη και τη συγχώρησή του. Αν αφήσουμε τον εαυτό μας να περιβληθεί με τη συγχώρηση, όπως περιβαλλόμαστε με ένα ένδυμα, θα προγευθούμε μία λάμψη μέσα στη νύχτα μας» (fr. Roger, σελ. 61-63).
Τούτη τη δημιουργική απλότητα και τη λάμψη της αδελφότητας του Ταιζέ, την αντιλαμβάνεται πολύ καλά ο Ολιβιέ Κλεμάν και την αναδεικνύει σε ένα θριαμβικό ύμνο θεολογίας. Στα 7 κείμενα – σημειώματά του, κεφαλαιοποιεί με τα μάτια ενός Ορθόδοξου όλη τη δύναμη της μαρτυρίας τούτης της ενεργούς αδελφότητας. «Η κλήση ακριβώς της Εκκλησίας είναι αυτή: να κάνει να αναβλύσει αυτό το κύμα φωτός, ειρήνης και αγάπης. Στο Ταιζέ, δεν παύουν να υπενθυμίζουν ότι η Εκκλησία είναι ένα ‘μυστήριο κοινωνίας’. Και αυτό το ‘μυστήριο κοινωνίας’ είναι πριν απ’ όλα το τριαδικό μυστήριο. Ο Θεός είναι ‘κοινωνία’: είναι ένας και είναι επίσης μέσα στον ίδιο τον εαυτό του το μυστήριο του άλλου, έτσι ώστε να  υπάρχει μέσα του η δόνηση της αγάπης» (Κλεμάν σελ. 69). «Οι αδελφοί του Ταιζέ δεν θέλησαν ποτέ να δημιουργήσουν ένα κίνημα επικεντρωμένο στην κοινότητα. Αντίθετα, χωρίς να κρατούν τους νέους για τον εαυτό τους, τους παροτρύνουν να είναι φορείς ειρήνης, συμφιλίωσης και εμπιστοσύνης στις πόλεις τους, στα πανεπιστήμιά τους, στους χώρους εργασίας τους και στις τοπικές εκκλησίες τους. Αυτή η εντελώς ανιδιοτελής φιλοξενία είναι κάτι απόλυτα θεμελιακό για τους νέους. Θα ήθελα να τονίζω πόσο αυτό μετράει για τους ορθόδοξους νέους που πηγαίνουν στο Ταιζέ. Πρέπει πράγματι να ξέρει κανείς ότι η ορθόδοξη Εκκλησία είναι μια Εκκλησία τρομερά πληγωμένη στη διάρκεια της ιστορίας, μια Εκκλησία που υπέφερε, συχνά από τη Δύση και από το δυτικό χριστιανισμό στις μορφές ισχύος του, δηλαδή από τον μη-χριστιανισμό. (…) Είναι πολύ σημαντικό το γεγονός ότι οι ορθόδοξοι χριστιανοί πηγαίνουν στο Ταιζέ. Αισθάνονται ότι εκεί τους δέχονται, τους σέβονται, τους αγαπούν. Βρίσκουν εκεί μια Δύση που δεν θέλει να τους κατακτήσει, να τους προσηλυτίσει, που δεν θεωρεί τον εαυτό της ανώτερό τους, αλλά που περιμένει κάτι από τη μαρτυρία τους. Η μαρτυρία τους είναι εξαιρετικά σημαντική για όλους, και ταυτόχρονα θα μπορέσουν να ανακαλύψουν ότι και οι άλλοι είναι χριστιανοί, ότι υπάρχει μια βαθιά χριστιανική ζωή στη Δύση, μια μυστική κοινωνία αγίων που προχωρεί μπροστά». (Κλεμάν σελ. 71-72).
Περισσότερες λέξεις από μέρους μας, ενδεχομένως θα άλλαζαν τον χαρακτήρα βιβλιοπαρουσίασης του παρόντος σημειώματος. Είναι απαραίτητη όμως η έκφραση ευχαριστίας προς τους εκδότες, τους μεταφραστές και επιμελητές των δυο αυτών σημαντικών βιβλίων.

Γιάννης Θ. Τοπαλίδης
Εκπαιδευτικός Γαλλικών & Μουσικής σε Γυμνάσια της Κω
Μ. Α. Ορθόδοξης Θεολογίας.

Κείμενο που δημοσιεύτηκε ως βιβλιοκριτικό σημείωμα στη Σύναξη τ. 139, Ιούλιος-Σεπτέμβριος 2016.

Μάνος Χατζιδάκις, “Για την Παράδοση”


Και πρώτα απ’όλα, τι θα πει παράδοση; Είν’ τα παιδιά, είναι οι πρόγονοι, είναι συνήθεια, για υποχρέωση; Είναι κάτι που μας παρέχει ασφάλεια, ταυτότητα και σιγουριά, ή εμπόδια, αναστολές και αποθάρρυνση για μια προς τ’άστρα εκτόξευσή μας; Πώς είμαστε τοποθετημένοι απέναντί της, είναι Κυρία, παρθένα ή γριά; Και πώς μας φανερώνεται εντός μας; Με μια εσωτερική διεργασία, από ανάγκη που πολλές φορές μας οδηγεί στο βάθος των πηγών μας, ή από διάθεση να’ μαστε κάτι διαφορετικό, να ξεχωρίζουμε απ’ τους άλλους; Είναι παράδοση οι συνήθειες των πατέρων μας, οι παλιές φωτογραφίες των συγγενών μας, που σκονισμένες χάνονται στα συρτάρια, ή εκείνο το φως που μας αποκαλύπτει, το αποτύπωμα των δακτύλων μας, το περίγραμμα του σώματός μας, η σκιά μας;
Ιδιαίτερα τούτο τον χρόνο που την γιορτάζουμε κι επίσημα, μας ήρθε ο πειρασμός να θέσουμε το ερώτημα: Τι πάει να πει παράδοση;
Στις μέρες μας πολύ γιορτάζονται τα “παραδοσιακά' και προστατεύονται όχι μόνο απ’ τις αρχές, αλλά κι από τους συλλόγους, κι από τα γυμναστήρια, κι από τα κόμματα και τις πολιτικές παρατάξεις. Θα ‘χετε ακούσει πως όλοι σκίζονται να μη χαθεί το πρόσωπό μας, τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά μας, και δίχως να ‘χουμε δραχμή αποφασίζουμε τη διατήρηση κάθε σπιτιού και κάθε χώρου, μες στον οποίο κάποιος πρόγονος έζησε, σκέφτηκε ή τέλος πάντων έφτιαξε κάτι. Χώρια που υπάρχουν εκπομπές στην τηλεόραση, όπου καλοδιατηρημένες Κυρίες με οδοντιατρική άρθρωση και συνεχώς δακρύζοντα μάτια, προσπαθούν να μας πείσουν πως κάθε πρόγονος, όλοι οι πρόγονοι, αρκεί να μην είναι κάποιος ζωντανός, υπήρξαν όλοι τους υπέροχοι, γενναίοι και εθνικοί. Και δεν χωράνε αυτά αμφισβήτηση και κριτική. Αποτελούν παράδοση εθνική. Όμως έχουμε και μια διαφορετική παράδοση, πιο προοδευτική. Μες στην οποία ο συμπαθής μας Μουφλουζέλης κάνει περίπατο με τον στρατηγό Μακρυγιάννη, σε ώρες απογευματινές. Ο πατήρ ημών Βαμβακάρης μελοποιεί σε ήχο πλάγιο τη “Γυναίκα της Ζάκυνθος' του Διονύσιου Σολωμού. Και η Μαντώ Μαυρογένους χορεύει βαρύ ζεϊμπέκικο με την Ρόζα Λούξενμπουργκ, την Πασιονάρια ή την Πηνελόπη Δέλτα, ενισχύοντας έτσι το κίνημα για την απελευθέρωση των γυναικών.
Και όλ’ αυτά μας συντηρούν τα τελευταία δέκα χρόνια, σ’ ένα εκτυφλωτικό πανόραμα με μολυσμένο αγέρα, μες στον οποίο κινούμεθα όλοι μας, ανώνυμοι κι επώνυμοι, για να συνθέσουμε τελικά μια καινούρια και συγχρονισμένη εθνική φυσιογνωμία, κατάλληλη για αφίσες και γι’ αναγνωστικά σχολείων κατωτάτης εκπαιδεύσεως. Έτσι, λέμε, θα μπούμε στην αιωνία Ευρώπη. Ενώ άλλοι φωνάζουν πως έτσι θα εξαφανιστούμε μες στην μεγάλη Ευρώπη. Σημασία έχει πως είτε χαθούμε, είτε χωθούμε, θα ‘μαστε μέσα στην Ευρώπη. Κι όσο για την φυσιογνωμία, ας αρκεστούμε στην απλή Μεσογειακή. Η ημιμαθής προσήλωση των νέων μας στα “παραδοσιακά' και η χρήση των στοιχείων τους ανεξέλγκτα, μαζί με τις “φιλότιμες προσπάθειες' των “ειδικών καλλιτεχνών του σήμερα' να συνυπάρξει ο Μάρκος Μπότσαρης με τον Γκεβάρα, περιέχουν, αν όχι κίνδυνο, τουλάχιστο κάτι σαν γελοιοποίηση και μια καχυποψία για την εύκολη παρουσία της παράδοσης στα πόδια μας. Συγχρόνως δε, αποτελεί κι αναστολή για κάθε σοβαρότερη προσπάθειά μας να βγούμε απ’ τ’ αδιέξοδο των καιρών, σαν σύνολο, σαν έθνος και σαν άτομα.
Γιατί, να πούμε την αλήθεια, η αφελής υπενθύμιση της εκ παραδόσεως αρετής μας και της παραδοσιακής γραφικής ιδιοτυπίας μας, αν δεν προκαλεί θυμηδία, τουλάχιστον ενισχύει τον τουρισμό, είναι εμπορεύσιμη, που λένε, και στοχεύει στο να ενισχύσει το εθνικό μας φρόνημα. Άλλο, αν με το εμπόριο του γραφικού εκπορνεύετεαι η εθνική μας ευαισθησία και με την συνεχή πλύση εγκεφάλου περί του εθνικού, διαβρώνεται η ψυχικότητά μας και η πνευματική αντοχή μας.
Αλλά τι γίνεται με την αυθαιρεσία των ασυμβίβαστων και επαναστατημένων νεολαίων, που ανακαλύπτουν απαίδευτες προεκτάσεις ηρώων και γεγονότων του καιρού μας μέσα στην τοπική παράδοση; Πως ν’ αντιδράσει κανείς στις αφελείς δια λόγου ερμηνείες των ποιητικών κειμένων, και στην ακόμη αφελέστερη μουσική τους κάλυψη; Στ’ αλήθεια, είναι παιδεία σήμερα να ερμηνεύει η Ρόζα Εσκενάζυ καθυστερημένα και λυπητερά τους προπολεμικούς και ανώνυμους ρεμπέτες, πλάι σε μεγαλοφάνταστα κι ακόμη αφελέστερα μελωδικά ντυσίματα των λόγων του Μακρυγιάννη ή του Σεφέρη ή του Καβάφη; Κι αυτό είναι παράδοση! Και στ’ όνομά της φυσικά λειτουργεί μια καλοστημένη μηχανή που μας εξουθενώνει. Κι όμως όποιος σκέπτεται και όποιος έχει τουλάχιστον την πρόσφατη συνέχεια του τόπου μέσα του, είναι σε θέση ν’ αντιληφθεί πως το μόνο που δεν μας χρειάζεται πια είναι το γραφικό, η παράσταση, οι αλλοτινές συνήθειες. Γιατί όλ’ αυτά δεν μας ενώνουν με τους προγόνους μας, αν δεν τους έχουμε ήδη μέσα μας, τοποθετημένους ανεξίτηλα. Και γεννιέται πάλι ένα άλλο ερώτημα. Πόσο μας είναι η παρουσία τους χρήσιμη εντός μας; Και ιδιαίτερα σε τούτους τους καιρούς; Γιατί οι νεκροί, ως γνωστόν, μας συγκρατούν από το κακό, αλλά και μας κρατάνε δέσμιους στη Γη, δεν μας αφήνουν να πετάμε αν δεν τους αρνηθούμε. Χωρίς πάλι αυτό να σημαίνει πως έχουμε ανάγκη από μια χωρίς όρια παρουσία τους. Όταν μετά τον πόλεμο ο Πικιώνης με μαθητές του τοποθετούσε με περίσσια προσοχή το ένα πετραδάκι πλάι στο άλλο στου Λουμπαρδιάρη, ο Ελύτης είχε κιόλας ανακαλύψει, με την βοήθεια της Μαρίνας και της Ελένης του, το Αιγαίο, ο Εγγονόπουλος τα σπίτια των Ιωαννίνων κι ο Μόραλης με τον Νικολάου τις πόρτες και τα παραθύρια της Αίγινας και του Πόρου. Ο Σικελιανός έκανε παρέα με τον Σωτήρη τον Σπαθάρη στην Κηφισιά κι ο Καζαντζάκης έγραφε την “Ασκητική' του απομονωμένος στην Αίγινα. Τότες κι εγώ, γνήσιο παιδί εκείνου του καιρού, πρωτοανεκάλυπτα χωρίς μεθύσια και ναρκωτικά, μονάχα με βαρύ γλυκό, τον Μάρκο, τον Τσιτσάνη και τον Δασκαλάκη. Πριν τριανταπέντε χρόνια…
Να μην ξεχνάμε επίσης πως η χώρα ήταν κατεστραμμένη απ’ τον πόλεμο, την κατοχή και τους Γερμανούς και το επίσημο ελληνικό κράτος εκείνου του καιρού χτυπούσε κάθε τόσο ένα τεράστιο γκονγκ από το ραδιόφωνο για να μας θυμίζει, με βροντερή φωνή, πως είμαστε τριών χιλιάδων χρονών γέροι, λες κι ήταν φάρμακο ή συνταγή για ανοικοδόμηση. Έτσι λοιπόν γεννήθηκε η ανάγκη για ό,τι μικρό, αληθινό και ταπεινό: αντίδραση υγιής, των φωτισμένων, στον φανφαρονισμό και στον επίσημο και προγονόπληκτο σκοταδισμό. Το γραφικό υπήρξεν απαραίτητο. Με μόνη διαφορά, πως δεν επρόφθασε να γίνει ουσία και να ξεπεραστεί μέσ’ από διεργασίες πνευματικές. Άρχισε ο τουρισμός, η καλοπέραση και το εμπόριο. Υποχρεωθήκαμε να φορέσουμε τις εθνικές στολές και να χορέψουμε τον Καλαματιανό για Γάλλους, Άγγλους και Γερμανούς. Να φωτογραφηθούμε με σπασμένες κολώνες και να μιλήσουμε αρχαία σε αγγλική μετάφραση. Έτσι σήμερα ζούμε την τόσο συγκεχυμένη σχέση μας με την παράδοση. Όλα τα θεωρούμε απαραίτητα, για να μπορέσουμε στο μέλλον να συμπληρώσουμε πιστοποιητικά καταγωγής. Κι ακούγεται παντού το κάπως φαρισαϊκό μας αίτημα. Η Ταυτότητα. Να μην χάσουμε την εθνική μας ταυτότητα. Αλλά κανείς δεν επιχειρεί να διευκρινίσει ποια στοιχεία ακριβώς συνθέτουν την ταυτότητά μας, για να φροντίσουμε να τα μαζέψουμε και να την προφυλάξουμε επιμελώς μέσα σε πλαστική ή δερμάτινη θήκη. Και τέλος, μας είναι πράγματι απαραίτητη, με τα στοιχεία του παρελθόντος; Αρχίζω επίσης ν’αμφιβάλλω.
Κείνο που νιώθω σίγουρα μέσα μου είναι μια φυσική απέχθεια σ’ ό,τι χρειάζεται παράσταση, σε ό,τι γραφικό. Δεν με ενδιαφέρουν οι συνήθειες του πατέρα μου και των λοιπών συγγενών, παρά μόνο στο ποσοστό που συντηρούνται μέσα μου και μ’ εξυπηρετούν στο σήμερα. Κι αν αυτό που περιέχω είναι μια ένδειξη ελληνικής παράδοσης, τότε καλώς να υπάρξει. Γιατί δεν μ’ αρέσει να παριστάνω τον πολύ Έλληνα. Θέλω να είμαι όσο είμαι. Καιρός είναι η έννοια Έλληνας να δώσει τη θέση της στην έννοια άνθρωπος. Και τότες πιστεύω πως θα συνδεθούμε με μια πιο βαθιά παράδοση που, κατά σύμπτωση, είναι κι αυτή γνησίως ελληνική.
Με δυο λόγια το θέμα μας είναι: Υπάρχει στον καιρό μας μια υπερβολική και αυθαίρετη χρήση της έννοιας παράδοση. Δημιουργούμε παραστάσεις και αποτυπώνουμε τις έγχρωμες φωτογραφίες στη μνήμη των προγόνων μας. Μπερδεύουμε τους Ήρωες και το περιεχόμενό τους και τους κάνουμε να ζουν δισδιάστατα όπως στον Καραγκιόζη ο Μέγας Αλέξανδρος με τον Βεζύρη. Και οι δυο μεγαλόπρεποι και συμπαθείς. Μας εκστασιάζει ο τσάμικος μέσα σε ντισκοτέκ. Είμαστε σε θέση λοιπόν να βρούμε την αληθινή ροή μαας μες στους καιρούς που έρχονται, για να δεχθούμε κάποτε μια οδυνηρή πραγματικότητα σαν την μόνη αλήθεια; Ποιά είναι τα ηθικά στοιχεία μέσα απ’ την παράδοση για να τα συλλέξουμε και πως θα επιτευχθεί η απόρριψη του γραφικού;
Σας τα παραδίδω και συγχωρέστε μου που δεν υπήρξα πιο μεθοδικός στην τοποθέτηση του θέματος. Διαθέτω βλέπετε ποιητική ιδιοσυγκρασία που μου απαγορεύει την ομαλή δομή.
Από το βιβλίο “Ο καθρέφτης και το μαχαίρι', Ίκαρος 1988

Παρασκευή, 27 Οκτωβρίου 2017

Οπισθοφυλακής αγών άγονος... Ή περί εθνικών διαστρεβλώσεων στην ορθόδοξη κατήχηση

Το ξαναδιάβασα πριν λίγο τούτο το κείμενο, με αφορμή κουβέντες με φίλους. Το κοινοποιώ για δεύτερη φορά, θέλοντας να τονίσω όχι την κριτική διάθεση απέναντι στον δάσκαλο Χρήστο Γιανναρά (που όλοι εμείς οι μαθητές του, αγαπώντας τον πολύ τον κριτικάρουμε με διάθεση αναστοχαστική, πιστοί στο δρόμο που χάραξε ο ίδιος), αλλά την ανάγκη για αντίσταση στην διαρκή και υφέρπουσα εκκλησιαστική και κοινοτική μας οπισθοδρόμηση.
Η εκκλησιαστική μου συνείδηση σχεδόν με υποχρεώνει να παρίσταμαι και να υποστηρίζω με αίσθημα ευθύνης κάθε λειτουργική, κατηχητική και κάθε ομολογιακή προσπάθεια στον τομέα της αποστολικής και της ποιμαντικής πράξης. Χτες είχαμε μια πρώτη συνάντηση στον τόπο διαμονής μου, με τον τοπικό επίσκοπο Κω, π. Ναθαναήλ να προεξάρχει και να κατηχεί.
Η ευκολία με την οποία μερίδα των παρισταμένων παρέβλεψε την μαγευτική περικοπή της "Προς Ρωμαίους" για να καταλήξει στην αντιδιαβολική γκρίνια, την εθνοκεντρική υστερία και την φανατική αντιαθεϊστική επαναστατικότητα με πίκρανε πάρα πολύ... Κραυγές επιπέδου "ιησουΐτες και μασόνοι" έπαιρναν και έδιναν...
Ειλικρινά ήθελα να σηκωθώ να φύγω χωρίς να ανοίξω το στόμα μου... Το εκκλησιαστικό πλήρωμα έχει ανάγκη χριστοδουλικών- τι λέω;;; καντιωτικών διάβολε- λαοσυνάξεων και πορειών διαμαρτυρίας... Ενάντια στους ομοφυλόφιλους και σ' αυτούς που μας άλλαξαν τα "θρησκευτικά" του σχολείου... Δεν υπάρχει καν η υποψία αγάπης προς έναν άνθρωπο με διαφορετική σεξουαλικότητα, δεν υπάρχει υποψία αμφιβολίας, μήπως κάποιοι εκπαιδευτικοί με τα Νέα Προγράμματα Σπουδών, κάνουμε καλύτερα τη δουλειά μας.
Ήρθα στο σπίτι μου πικραμένος και προβληματισμένος. Ένας διαρκώς ανανεούμενος αυτοφυής νομικισμός, ένας ορθοδοξισμός συνεπικουρείται από τον απίθανο λαϊκισμό των πανάσχετων και αγραμμάτων πιστών. Κι αυτοί οι δυστυχείς μετέχουν αυτοδικαιωτικά και όχι με ταπεινοφροσύνη στο εκκλησιαστικό σώμα, αναζητώντας ευκαιρίες για λυσσαλέες αντιπαραθέσεις ενθέων και αθέων, ανατολικών και δυτικών, Ελλήνων και Ευρωπαίων, καλών και κακών...
Ο κριτικός λόγος του Χαράλαμπου Βέντη με ανέπαυσε... 

Οπισθοφυλακής Αγών Άγονος: Σκέψεις με αφορμή την έκδοση του βιβλίου Η Ευρώπη Γεννήθηκε από το Σχίσμα, του Χρήστου Γιανναρά. The Books' Journal, τεύχος 64, Μάρτιος 2016


Υ. Γ. Η γυναίκα μου, η Σταυρούλα μου άσκησε αγαπητέ Haralambos Ventis την πιο εναργή κριτική: Αν Γιάννη μου σε βάζανε ανάμεσα στην ΠΕΘ, και τους οπαδούς της που ξαναείδες σήμερα και στους ανθρώπους του "Καιρού" στους οποίους άσκησες οξεία κριτική εσχάτως, πες μου σε παρακαλώ, όχι με ποιους είσαι, αλλά με ποιους μπορείς να αισθανθείς ότι συνεννοείσαι;